ӘЙЕЛ БЕДЕУЛІГІ

Әйелдер бедеулігінің себептері болуы мүмкін:

1) жатырлық немесе фаллопий түтіктерінің түйінделуі немесе болмауы, соларға аналық ұрық овуляциядан кейін түседі және соларда аталық ұрықтармен кездеседі. Жатыр түтіктерінің дистальдік бөлімдерінде аталық ұрықтың аналық ұрықпен кездесуі және бірігуі болады, яғни ұрықтанады, нәтижесінде эмбрион пайда болады. Эмбрион түтік бойымен түтіктің бұлшық ет қабырғасының қысқаруы арқасында (перистальтике) және эмбрионды жатырға «қуатын» кірпіктер (түтіктің ішінен төселген эпителий) арқасында  жатыр қуысына жылжиды. Жатыр түтіктерінің түйінделуі, әдетте, жабыспалы процестің нәтижесі болады, оған түтіктердің қабынуы әкеледі (сальпингит). Кейде осы әйелдің зарарсыздану нәтижесі (жатыр түтіктерін таңу немесе кесу). Жатыр түтіктерінің болмауы түтікті хирургиялық алудан кейін, мысалы, жатырдан тыс (түтікті) жүктілікке немесе ондағы іріңді процеске байланысты (пиосальпинкс) байқалады.

2) Кіші жамбаста жабыспалы процесс (бедеуліктің перитонеалды факторы)  операцияның, қабыну процесінің, эндометриоздың салдары болады. Жабыспалар аналық безді орауы немесе түтік және аналық без арасында орналасып, аналық ұрықтың түтікке түсуіне кедергі келтіреді. Түтікті және перитонеалды фактордың бірігуі кезінде түтікті-перитонеалды бедеулік туралы айтады.

3) Эндокриндік (гормондық) бұзылыстар – аналық бездер патологиясының (олардың жұқаруы, поликистозды аналық без синдромы және т.б.) және басқа эндокриндік (гипоталамус, гипофиз, бүйрекбез, қалқанбез) патологиялар салдары болуы мүмкін, олар миоматоздың түйіндердің, полипоза, эндометрий гиперплазиясының түзілуіне әкелуі мүмкін. Эндокриндік бедеулікке ауыспалы процестердің бұзылыстары, психикалық күйзелсі және т.б. әкелуі мүмкін. Эндокриндік бедеулік немен пайда болса да, оның шешуші сәті әрқашан овуляция механизмінің сынуы болады (ановуляция).

4) Құрылымдық патология немесе эмбрионды қондыру және ұрықты көтеру жүретін жатыр - мүшесінің болмауы. Жатыр патологиясы туа біткен болуы мүмкін (жатырдан тыс қалқа, екі мүйізді жатыр, жатырдың қосарлануы және т.б.) және алынған болуы мүмкін (операциядан кейін алып тастау немесе жатырда берішті жара болуы, жатыр миомасы, эндометрит, және т.б.

5) Эндометриоз, жатырдың шегінен тыс ішкі қабатының ұлғаюынан (эндометрий) көрінеді. Эндометриоз ошақтары арасында жабыспалар пайда болады, олар түтікті-перитоналды бедеуліктің себебі болып табылады.

6) Иммунологиялық бедеулік — әйелде аталық ұрықтарға антидененің (антиспермалық антидене) болуына байланысты.

7) Хромосомдық патология әйелдің  бала бітірмеуіне әкелуі мүмкін.

8) Жалпы және жүйелі аурулар, зиянды әдеттер.