Оқу үдерісін ұйымдастыру ережелері
ҚОЛДАНЫЛҒАН ҚЫСҚАРТУЛАР
«АИРТ-Ecomed» – «Инновациялық репродуктивтік технологиялар академиясы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі
ҚР ДСМ – Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі
ПОҚ – профессорлық-оқытушылық құрам
СМЖ – сапа менеджменті жүйесі
ПООӘК – пәннің оқу-әдістемелік кешені
ҒК – Ғылыми кеңес
1. КІРІСПЕ
«АИРТ-Ecomed» білім беру процесін ұйымдастыру туралы осы Қағидалардың мақсаты білім беру процесін регламенттеу, даярлау сапасын бақылау жүйесін құру, тыңдаушылардың құқықтары мен жауапкершілігін ретке келтіру болып табылады.
Қағидаларды «АИРТ-Ecomed»-тің барлық құрылымдық бөлімшелері мен лауазымды тұлғалары орындауға міндетті. Қағидалар талаптарын бұзу Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына және ішкі нормативтік құжаттарға сәйкес Академияның лауазымды тұлғаларына тәртіптік жаза шараларын қолдануға негіз болып табылады.
Қағидалар «АИРТ-Ecomed» Ғылыми кеңесі бекіткеннен кейін күшіне енеді. Осы Қағидалардың жекелеген тармақтары жаңа заңнамалық актілерге қайшы келген жағдайда олар заңдық күшін жоғалтады және Қағидаларға тиісті өзгерістер енгізілгенге дейін АИРТ-Ecomed Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасын басшылыққа алады. Осы Қағидалармен реттелмеген мәселелерді «АИРТ-Ecomed» Ғылыми кеңесі шешеді.
2. ГЛОССАРИЙ
Академиялық күнтізбе (Academic Calendar) – демалыс күндерін (каникулдар мен мерекелерді) көрсете отырып, білім беру жылы ішінде оқу және бақылау іс-шараларын өткізу күнтізбесі.
Академиялық сағат (Academic hour) – оқу сабақтарының барлық түрлері бойынша кестеге сәйкес тыңдаушының оқытушымен байланыс жұмысының уақыты (аудиториялық жұмыс). Академиялық сағат дәрістік, практикалық (семинарлық) сабақтардың 1 байланыс сағатына тең.
Белсенді үлестірме материалдар (Hand-outs) – тыңдаушыны тақырыпты шығармашылықпен және табысты меңгеруге ынталандыру үшін сабақ барысында таратылатын белсенді көрнекі-иллюстрациялық материалдар (дәріс тезистері, сілтемелер, мысалдар, глоссарий, өзіндік жұмысқа арналған тапсырмалар).
Жағдайларды талдау (CS – case-study) – тыңдаушы жағдайды зерттеп, ықтимал шешімдерді ұсынады және олардың ішінен ең тиімдісін таңдайды. Кейстер нақты фактілік материалға негізделеді немесе нақты жағдайға барынша жақын болады.
Апелляция (Appeal) – тыңдаушылардың оқу жетістіктерін объективті емес бағалауға ықпал ететін факторларды анықтау және жою мақсатында жүргізілетін рәсім.
Оқу жетістіктерін бағалаудың балдық-рейтингтік әріптік жүйесі (БРӘЖ) – халықаралық тәжірибеде қабылданған цифрлық баламасы бар әріптік жүйеге сәйкес балдар арқылы оқу жетістіктерінің деңгейін бағалауға және тыңдаушының рейтингін белгілеуге мүмкіндік беретін жүйе.
Таңдау компонентіне жазылу (Enrollment) – оқу орны белгілеген тәртіппен тыңдаушының элективтік пәндерге алдын ала жазылу рәсімі.
Жеке оқу жоспары (ЖОЖ) – жұмыс оқу жоспары және элективтік пәндер каталогы негізінде тыңдаушының бүкіл оқу кезеңіне өз бетінше жасайтын, нақты тыңдаушының білім беру траекториясын көрсететін және ол тіркелген оқу пәндерінің тізбесі мен академиялық сағаттар санын қамтитын құжат.
Қорытынды бақылау (Final Examination) – оқу пәні бағдарламасын меңгеру сапасын бағалау мақсатында емтихан түрінде өткізілетін тыңдаушының оқу жетістіктерін бақылау.
Элективтік пәндер каталогы (ЭПК) – таңдау компонентінің барлық пәндерінің жүйеленген аннотацияланған тізбесі, онда оқу мақсаты, қысқаша мазмұны (негізгі бөлімдері) және күтілетін оқу нәтижелері (білім алушылар меңгеретін білімдер, біліктер, дағдылар мен құзыреттер) көрсетіледі.
Біліктілік сипаттамасы – маман меңгерген білімдер, біліктер және практикалық дағдылар тізбесі.
Біліктілік – белгілі бір кәсіби қызмет түрін немесе нақты еңбек функцияларын орындауға даярлық деңгейінің сипаттамасы.
Құзырет – тыңдаушының оқу процесінде алған білімдерін, біліктері мен дағдыларын кәсіби қызметте іс жүзінде қолдану қабілеті. Білімнің, түсініктің, біліктер мен дағдылардың динамикалық үйлесімі болып табылатын құзыреттер әртүрлі пәндерді меңгеру нәтижесінде қалыптасып, әртүрлі кезеңдерде бағалануы мүмкін.
Таңдау компоненті (Electives) – білім беру ұйымы ұсынатын және тыңдаушы өз бетінше таңдайтын оқу пәндері мен оларға сәйкес академиялық сағаттардың тізбесі.
Тыңдаушылардың оқу жетістіктерін бақылау – оқу орны дербес айқындайтын әртүрлі бақылау нысандары (ағымдағы, аралық және қорытынды) арқылы тыңдаушылардың білім деңгейін тексеру.
Мини-клиникалық емтихан (Mini-CEX – mini-Clinical Evaluation Exercise) – тыңдаушының пациентпен тікелей жұмыс істеу дағдыларын (анамнез жинау, тексеру және клиникалық негіздеу) бағалауға және оқу процесін жақсарту үшін дереу кері байланыс алуға мүмкіндік беретін құрал.
Біліктілікті арттыру және ББҰ білім беру бағдарламасы – нақты мамандық бойынша біліктілік беру үшін қажетті бекітілген пәндер жиынтығы. Білім беру бағдарламаларын әзірлеу кезінде қол жеткізілуге тиіс нәтижелер, сондай-ақ белгіленген нәтижелерге жеткізетін рәсімдердің құрылымдалған жиынтығы, оқу және практикалық (клиникалық) жұмыстың түрлері мен көлемі, оқу жағдайлары ескеріледі.
Білім беру процесі – білім беру бағдарламасын іске асыратын білім беру қызметінің субъектісі ұйымдастыратын, педагогикалық тұрғыдан негізделген мақсатты оқыту және тәрбиелеу процесі.
Кері байланыс (MSF – Multi-Source Feedback) – тыңдаушымен жұмыс істейтін тұлғалардан (дәрігерлер, әкімшілік қызметкерлері, орта медицина персоналы, пациенттер және т.б.) алынатын медициналық практика саласындағы тыңдаушы қызметінің нәтижелерін: коммуникациясын, көшбасшылығын, командада жұмыс істеуін, сенімділігін және т.б. жүйелі объективті бағалау. Бағалау тыңдаушының портфолиосында көрсетілуге тиіс.
Пациентті тексеру (PS – Patient Survey) – пациентке консультация беру кезінде тыңдаушының коммуникабельділігін, қарым-қатынас дағдыларын және кәсібилігін бағалауға мүмкіндік береді.
Клиникалық жағдайды талқылау (CbD – Casebased Discussion) – клиникалық ойлау, шешім қабылдау және пациентті емдеуде медициналық білімді қолдану сияқты салаларда тыңдаушының құзыретін бағалау құралы және жазбаша тапсырмаларды (мысалы, жазбаша тақырыптық жазбалар, стационарлық және амбулаториялық пациент картасындағы жазбалар) талқылауды қамтуға тиіс.
Клиникалық жағдайды талқылау (CbD – Casebased Discussion) – клиникалық ойлау, шешім қабылдау және пациентті емдеуде медициналық білімді қолдану сияқты салаларда тыңдаушының құзыретін бағалау құралы және жазбаша тапсырмаларды (мысалы, жазбаша тақырыптық жазбалар, стационарлық және амбулаториялық пациент картасындағы жазбалар) талқылауды қамтуға тиіс.
Объективті құрылымдалған клиникалық емтихан (OSCE – Objective Structured Clinical Examination) – нақты клиникалық практика жағдайларын модельдейтін клиникалық дағдылардың кең ауқымын (қарым-қатынас дағдылары, пациенттің болжап болмайтын мінез-құлқымен жұмыс істей білу, клиникалық тексеру, рәсімдер, манипуляциялар, визуалдық тексеру әдістерін бағалау, нәтижелерді түсіндіру және т.б.) бағалау құралы.
Міндетті компонент (Core Subjects) – біліктілікті арттыру және ББҰ мамандығының үлгілік оқу жоспарында белгіленген және тыңдаушы міндетті түрде оқитын оқу пәндері мен оларға сәйкес академиялық сағаттардың ең төменгі көлемінің тізбесі.
Медициналық құжаттаманы ресімдеу сапасын бағалау (AA – Audit Assessment Tool) – тыңдаушының медициналық құжаттаманы сараптау (аудиттеу) құзыреттілігін бағалауға арналған әдіс.
Әріптестерді бағалау (PA – Peer Assessment) – тыңдаушыларға бір-бірінің оқу тиімділігін бағалауға мүмкіндік беретін әріптестік бағалау. Бағалау әріптестерді бағалау процесіне тартуға және бір-бірінің жұмысын сыни тұрғыдан талдауға бағытталған.
Практикалық рәсімдерді меңгеруді бағалау (DOPS – Direct Observation of Procedural Skills) – тікелей бақылау арқылы білім алушының практикалық дағдылар мен рәсімдерді меңгеруін бағалау құралы, одан кейін тыңдаушы өз оқу процесіндегі күшті және әлсіз жақтарын анықтау үшін дереу кері байланыс алады.
Портфолионы бағалау (PA – portfolio assessment) – оқу нәтижелері, жұмсалған күш-жігер, оқу-танымдық қызметтің материалдандырылған өнімдері, оның ішінде өзін-өзі бағалау бойынша тыңдаушының жетістіктері мен ілгерілеуін бақылау және бағалау нысаны.
Бағалау сұхбаты (AI – assessment interview) – оқытушы мен тыңдаушы арасындағы білім алушының қызметін және оны түзету жолдарын талқылауға бағытталған әңгіме.
Қосымша – тиісті оқу кезеңінде меңгерілген пәндер тізбесін, академиялық сағаттар мен әріптік және цифрлық көрсетілімдегі бағаларды қамтитын құжат.
Жұмыс оқу жоспары (ЖОЖ) – үлгілік білім беру жоспары негізінде білім беру ұйымы әзірлейтін және бекітетін, нақты кәсіби қызмет жағдайларын және білім беру процесінің кезеңдерін ескеретін құжат. ЖОЖ тыңдаушы меңгеруі қажет міндетті және таңдау компоненттері бойынша базалық және бейіндеуші пәндер циклдеріндегі академиялық сағаттар көрсетілген оқу пәндерінің толық тізбесін қамтиды.
Үлестірме материал (Handouts) – білім алушыны тақырыпты табысты шығармашылықпен меңгеруге ынталандыру үшін сабақ барысында таратылатын көрнекі иллюстрациялық материал (тезистер, дәрістер, сілтемелер, мысалдар, глоссарий, өзіндік жұмысқа арналған тапсырмалар және т.б.).
Оқу нәтижелері – меңгерілген білімдер, біліктер, дағдылар және игерілген құзыреттер.
Аралық үлгерім бақылауы (Midterm Examination) – бір оқу пәнінің бөлімі аяқталғаннан кейін тыңдаушының оқу жетістіктерін бақылау.
Өзін-өзі бағалау (SA – Self Assessment) – оқу барысындағы ілгерілеуді сыни тұрғыдан пайымдау мақсатында тыңдаушының өз жұмысын бағалауы, ол оқудағы дербестік пен жауапкершілікті арттырады, өзінің күшті және әлсіз жақтарын түсінуге көмектеседі. Көбінесе қорытынды бағаны қалыптастырудың бір бөлігі ретінде пайдаланылады.
Тыңдаушының өзіндік жұмысы (ТӨЖ) – оқу жоспарына енгізілген әрбір пән бойынша тыңдаушының өз бетінше жұмыс істеуін көздейтін оқу жұмысының бір түрі. Өзіндік жұмыс барысында тыңдаушы теориялық материалды меңгереді, теориялық білімін практикалық жолмен бекітеді (практикалық дағдыларды меңгеру және т.б.); алынған білім мен практикалық дағдыларды жағдайды талдау және дұрыс шешім әзірлеу үшін қолданады (топтық пікірталастар, іскерлік ойындар, жағдайды талдау, жобалар әзірлеу және т.б.); алған білімдері мен біліктерін өзінің ұстанымын, теориясын, моделін қалыптастыру үшін қолданады (ғылыми-зерттеу жұмысына қатысу). Өзіндік жұмысты бақылау және оның нәтижелерін бағалау екі нысанның бірлігі ретінде ұйымдастырылады: өзін-өзі бақылау және өзін-өзі бағалау; оқытушы тарапынан бақылау және бағалау.
Силлабус – оқылатын пәннің сипаттамасын, оның мақсаттары мен міндеттерін, әрбір тақырыптың ұзақтығын көрсететін тақырыптық жоспарды, олардың қысқаша мазмұнын, өзіндік жұмыс тапсырмаларын, консультация уақытын, аралық бақылау кестесін, әдебиеттер тізімін, оқытушы талаптарын және бағалау критерийлерін қамтитын пәннің оқу бағдарламасы.
Тыңдаушы – клиникалық мамандықтар бойынша жоғары оқу орнынан кейінгі тереңдетілген медициналық білім берудің оқу бағдарламаларын меңгеретін маман.
Әңгімелесу (OE — Oral examination) – ауызша емтихан.
Мамандық – мақсатты даярлау және жұмыс тәжірибесі арқылы алынған, белгілі бір қызмет түріне қажетті және тиісті білім туралы құжаттармен расталатын білімдер, біліктер мен дағдылар кешені.
Білім алушылардың үлгерімін ағымдағы бақылау – жүргізіліп жатқан цикл ішінде кестеге сәйкес аудиториялық және аудиториядан тыс сабақтарда оқытушы өткізетін әрбір оқу пәні тақырыбы бойынша тыңдаушылардың оқу жетістіктерін жүйелі тексеру.
Көп таңдаулы тест сұрақтары (MCQs – Multiple Choice Questions) – тыңдаушыларға ұсынылған бірнеше жауаптың ішінен бір жауап нұсқасын таңдау ұсынылады.
Біліктілікті арттыру және ББҰ мамандығының үлгілік оқу бағдарламасы – үлгілік бағдарлама негізінде әзірленетін, үлгілік білім беру жоспарының міндетті компоненті пәнінің мазмұнын, көлемін және оқу тәртібін айқындайтын, меңгеру үшін қажетті негізгі білімдер, біліктер, дағдылар мен құзыреттер шеңберін көрсететін және Қазақстан Республикасының медициналық және фармацевтикалық білім беру саласындағы уәкілетті органы бекітетін оқу құжаты.
Үлгілік оқу жоспары (ҮОЖ) – Қазақстан Республикасының жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру мамандықтарының жіктеуіші негізінде әзірленетін, пәндер циклдері бойынша білім беру бағдарламасының құрылымы мен көлемін регламенттейтін, міндетті компоненттің пәндер тізбесі мен академиялық сағаттарының ең төменгі көлемін, қорытынды бақылауды көрсететін және Қазақстан Республикасының медициналық және фармацевтикалық білім беру саласындағы уәкілетті органы бекітетін оқу құжаты.
Оқу пәні – білім беру бағдарламасы шеңберінде меңгерілетін белгілі бір қызметтің мазмұнын көрсететін білімдер мен біліктер жүйесі.
Пәннің оқу-әдістемелік кешені (ПООӘК) – силлабустан, дәрістердің қысқаша конспектілерінен, практикалық және семинарлық сабақтарға, тыңдаушының өзіндік жұмысына арналған тапсырмалардан, тақырыптар мен сабақ түрлері бойынша өзіндік жұмысқа арналған оқу-практикалық материалдардан (кейстер, есептер жинақтары, талдауға арналған мақалалар және т.б.) тұратын құжат.
Білім алушылардың оқу жетістіктері – арнайы білім беру бағдарламасы бойынша тыңдаушы көрсеткен білімдер, біліктер, дағдылар мен құзыреттер деңгейі, ол балдық-рейтингтік шкала бойынша тиісті бағамен расталады.
Оқу жоспары – білім беру бағдарламасында көзделген пәндердің тізбесін, реттілігін және бөлінуін, оларды меңгеруге жұмсалатын уақытты (еңбек сыйымдылығын), сондай-ақ тыңдаушының оқу және өзіндік қызмет түрлерін айқындайтын құжат.
Емтихан – білім беру ұйымдарында тыңдаушыларды аттестаттау кезеңі.
Элективтік пәндер – белгіленген академиялық сағаттар шеңберіндегі таңдау компонентіне кіретін және білім беру ұйымы енгізетін оқу пәндері. Элективтік пәндер тыңдаушының жеке даярлығын көрсетеді, әлеуметтік-экономикалық дамудың ерекшеліктері мен нақты өңірдің қажеттіліктерін ескереді.
3. НОРМАТИВТІК СІЛТЕМЕЛЕР
1. «АИРТ-Ecomed»-тегі оқу процесі мынадай нормативтік құжаттарға сәйкес ұйымдастырылады және жүзеге асырылады:
1) 1995 жылғы 30 тамыздағы Қазақстан Республикасының Конституциясы.
2) Қазақстан Республикасының «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Кодексі (11.04.2014 ж. жағдай бойынша өзгерістер мен толықтырулармен).
3) 1999 жылғы 7 маусымдағы №389-I Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы (18.02.2014 ж. жағдай бойынша өзгерістер мен толықтырулармен).
4) ҚР МЖ 08-2009 «Қазақстан Республикасының жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру мамандықтарының жіктеуіші», 2011 жылғы 14 маусым (14.06.2011 ж. өзгерістерімен).
5) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 27 сәуірдегі №536 «Білім беру мониторингін жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» қаулысы.
6) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2013 жылғы 17 мамырдағы №499 «Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары» қаулысы.
7) Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2007 жылғы 12 желтоқсандағы №621 «Білім беру қызметтерін көрсету туралы үлгілік шарт нысанын бекіту туралы» бұйрығы.
8) Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2007 жылғы 29 қарашадағы №583 «Оқу-әдістемелік жұмысты ұйымдастыру және жүзеге асыру қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы (21.05.2008 ж. жағдай бойынша толықтырулармен).
9) Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің м.а. 2007 жылғы 21 желтоқсандағы №644 «Әдістемелік (оқу-әдістемелік, ғылыми-әдістемелік) кеңес қызметінің үлгілік қағидаларын және оны сайлау тәртібін бекіту туралы» бұйрығы.
10) Қазақстан Республикасы ұйымдарында оқу-әдістемелік құжаттаманы әзірлеу жөніндегі №9 нұсқаулық хат, ҚР ДСМ РЦИТМОН бекіткен, 2010 жылғы 27 сәуірдегі №4 хаттама.
11) Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2004 жылғы 15 қазандағы №845 «Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі кәсіптік білім беру ұйымдарының ғылыми-педагогикалық қызметкерлері лауазымдарының біліктілік сипаттамаларын бекіту туралы» бұйрығы.
12) Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің 2001 жылғы 1 наурыздағы №123 «Жоғары кәсіптік білім беретін білім беру ұйымдарының профессорлық-оқытушылық құрамының оқу жүктемесін жоспарлау жөніндегі әдістемелік ұсынымдарды бекіту туралы» бұйрығы.
13) Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 19 қаңтардағы №109 «Жоғары оқу орнынан кейінгі білім берудің кәсіптік оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгілік қағидаларын бекіту туралы» қаулысы (09.07.2013 ж. өзгерістерімен).
14) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 21 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-303/2020 «Денсаулық сақтау саласындағы мамандарға қосымша және бейресми білім беру қағидаларын, денсаулық сақтау саласындағы қосымша және бейресми білім беру бағдарламаларын іске асыратын ұйымдарға қойылатын біліктілік талаптарын, сондай-ақ денсаулық сақтау саласындағы мамандардың қосымша және бейресми білім беру арқылы алған оқу нәтижелерін тану қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы.
15) Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 20 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-283/2020 «Үздіксіз кәсіби даму нәтижелерін растау, денсаулық сақтау қызметкерлерінің біліктілік деңгейін беру және растау қағидаларын бекіту туралы» бұйрығы.
4. БІЛІМ БЕРУ ПРОЦЕСІН ЖОСПАРЛАУ
1. Біліктілікті арттыру және ББҰ оқу бағдарламалары бойынша мамандар даярлау үлгілік бағдарламалар негізінде жүзеге асырылады.
2. Тыңдаушының оқу жүктемесінің көлемі меңгерілетін оқу пәндерінің академиялық сағаттарымен өлшенеді. Бүкіл оқу кезеңінде тыңдаушы академиялық сағаттардың қажетті санын меңгеруге тиіс.
3. Біліктілікті арттыру және ББҰ тыңдаушыларының білім беру процесін жоспарлау мына оқу жоспарлары негізінде жүзеге асырылады:
- үлгілік білім беру жоспары (ҮОЖ);
- жұмыс білім беру жоспары (ЖОЖ);
- жеке білім беру жоспары (ЖБЖ).
4. ҮБ МЗРК-мен бекітіледі, міндетті компоненттің әрбір оқу пәнінің еңбек сыйымдылығын қамтиды, таңдау компоненті жалпы сағат санымен көрсетіледі. Тыңдаушы мамандық бойынша үлгілік білім беру жоспары және Элективтік пәндер каталогы негізінде жеке оқу траекториясын өз бетінше қалыптастырады. Мамандықтың үлгілік оқу жоспары және тыңдаушылардың жеке оқу жоспарларына сәйкес мамандық бойынша жұмыс оқу жоспары (ЖОЖ) қалыптастырылады.
5. Тыңдаушы ЖОЖ құрастыру және мамандықтың жұмыс білім беру жоспары талаптарына сәйкес оқу курсын толық меңгеру үшін жауапты болады. Жеке оқу жоспары (ЖОЖ) әрбір тыңдаушы үшін оқу кезеңіне бірлесіп жасалады, кафедра меңгерушісімен келісіледі және ОӘЖ жөніндегі директордың орынбасарымен 2 данада бекітіледі: бір данасы дипломнан кейінгі білім беру департаментінде тыңдаушының жеке ісінде сақталады және оқу бағдарламасын орындау мен меңгеруді бақылаудың негізі болып табылады, екінші данасы тыңдаушыда сақталады.
6. ЖОЖ-да міндетті компоненттің әрбір оқу пәнінің тізбесі мен еңбек сыйымдылығы сағатпен, оларды оқу тәртібі, оқу сабақтарының түрлері және бақылау нысандары айқындалады. ЖОЖ әр оқу жылына әзірленеді және Ғылыми кеңес шешімі негізінде директормен бекітіледі, ЖОЖ оқытушының оқу жұмысының еңбек сыйымдылығын есептеу үшін негіз болады.
7. Тыңдаушыны элективтік пәндердің мазмұны туралы хабардар ету үшін Элективтік пәндер каталогы шығарылады. Каталогты кафедралар әзірлейді, оқу-әдістемелік департамент қалыптастырады, ОӘК отырыстарында бекітіледі және тыңдаушылардың назарына жеткізіледі.
8. Әр білім беру жылының ұзақтығы мен мерзімдері Академиялық күнтізбеде (Academic Calendar) көрсетіледі, ол білім беру жылы басталғанға дейін бір айдан кешіктірілмей шығарылады және білім алушылар мен оқытушыларға жеткізіледі.
9. ЖОЖ негізінде ҒК оқу жылына сабақ кестесін жасайды. Кестені НиПО департаментінің директоры сабақ басталғанға дейін 2 аптадан кешіктірмей бекітеді. ОӘЖ кестесі негізінде кафедралар тыңдаушылар үшін Т.А.Ә. көрсете отырып кафедрадағы кестені жасайды.
5. ПОҚ ШТАТЫН ЕСЕПТЕУ
1. Тыңдаушыларды даярлауға қатысатын профессорлық-оқытушылық құрам штатын есептеу — ЖОЖ-ға, ПОҚ орындайтын барлық жұмыс түрлерінің көлемін есептеу үшін уақыт нормаларына және ұйымдағы ставкалар санына сәйкес әр кафедра үшін оқу тапсырмалары мен ПОҚ штаттарын айқындау.
2. Жоспарлау-экономикалық қызмет тыңдаушылардың орташа жылдық контингентіне байланысты жалпы профессорлық-оқытушылық құрам ставкаларының санын айқындайды.
3. Профессорлық-оқытушылық құрамға тыңдаушылармен жүргізілетін оқу, ғылыми-әдістемелік, клиникалық жұмыстың толық көлемін орындау жүктеледі.
4. Жоғары білікті мамандарды жұмысқа тарту үшін сағаттық жұмыс шарттарында төлеуге жоспарланатын қаражат көлемі айқындалады.
5. Академияның штат кестесін НиПО директорының басшылығымен оқу-әдістемелік, жоспарлау-экономикалық және кадр қызметтері дайындайды, Ғылыми кеңес бекітеді және директордың бұйрығымен бекітіледі.
6. Академия ішінде штаттарды бөлу кезінде мүдделі құрылымдық бөлімшелер мына негізгі қағидаттарды басшылыққа алады:
7. штат кестесінің кафедраның оқу, әдістемелік, клиникалық және ғылыми жұмысының жиынтық көлеміне сәйкестігі;
8. штаттарды есептеуге барлық мүдделі құрылымдық бөлімшелердің қатысуы және ақпараттың қолжетімділігі, бұл есептеулерді түзетуге және олардың дұрыстығын тексеруге мүмкіндік береді.
9. НиПО департаменті білім беру процесін ұйымдастыру бойынша бұйрықтарды және оларға қосымшаларды (жұмыс оқу жоспарлары, уақыт бюджеті бойынша жиынтық деректер) бекітеді. Кафедралардың оқу жүктемесінің сағаттарын есептеу тыңдаушылар контингентіне және үлгілік оқу бағдарламаларында белгіленген нормативтерге сәйкес ЖОЖ бойынша жүзеге асырылады.
10. НиПО департаменті таңдау компоненті бойынша сағаттарды ескере отырып кафедралардың оқу жүктемесі сағаттарын есептеп, Академияның жоспарлау-экономикалық қызметіне береді.
11. Жоспарлау-экономикалық қызмет алдағы оқу жылына ставкаларды есептейді және штат кестесін қалыптастыру үшін оларды кадр қызметіне береді.
12. Кафедралар жетіспейтін штаттарды жеке тұлғалармен толықтыруға, оқытушылардың біліктілігіне байланысты педагогикалық жүктемені бөлуге және НиПО департаментіне ПОҚ-тың кеңейтілген тізімін ұсынуға тиіс.
13. Тыңдаушылармен жұмыс істейтін ПОҚ штаттарын түзету қажеттілігіне қарай жүргізілуі мүмкін.
14. Штат кестесі мен оқу жүктемесі міндетті түрде орындалуға тиіс. Олар бұзылған жағдайда құрылымдық бөлімше басшысы директордың атына жазбаша түсініктеме береді.
15. Сағаттар мен штаттарды есептеудің нормативтік көрсеткіштеріне Академияның Ғылыми кеңесінің шешімімен өзгерістер енгізілуі мүмкін.
16. Педагогикалық жүктеменің орындалуы туралы есеп жылына 1 рет (білім беру жылының соңында) жасалып, НиПО департаментіне тапсырылады.
1-кесте. Штаттарды есептеу бойынша құжаттарды ұсыну мерзімдері және жауапты орындаушылар
| № | Құжаттың атауы | Жауапты құрылымдық бөлімше | Кімге | Ұсыну мерзімі |
|---|---|---|---|---|
| 2 | Элективтік пәндер каталогын (ЭПК) қалыптастыру және бекіту | НиПО департаменті | Тыңдаушылар | Қазан, қараша |
| 3 | Білім алушыларды таңдау компонентіне жазу | Тыңдаушылар | НиПО департаменті | Циклдерге жазылуына қарай |
| 4 | Жоспарланған оқу жылына біліктілікті арттыру және ББҰ тыңдаушыларының мамандықтары бойынша жұмыс оқу жоспарлары | НиПО департаменті | Бухгалтерия | Желтоқсан |
| 5 | Тыңдаушылармен жұмыс туралы есеп, педагогикалық жүктеменің орындалуы туралы есеп | Кафедралар | НиПО департаменті | 1 желтоқсанға дейін |
| 6 | Оқу жылы бойынша тыңдаушылармен жұмысты талдау, педагогикалық жүктеменің орындалуы туралы есеп | НиПО департаменті | 1 желтоқсанға дейін | |
| 7 | Білім беру процесін ұйымдастыру жөніндегі бұйрықтар | НиПО департаменті | Бухгалтерия | Желтоқсан |
| 8 | Тыңдаушыларды мамандықтар бойынша қабылдау туралы бұйрық | НиПО департаменті | Жыл бойы | |
| 9 | Кафедралар бойынша педагогикалық жүктемені есептеу, ПОҚ-тың орташа жылдық педагогикалық жүктемесін бекіту | НиПО департаменті | Кадр қызметі | 30 қарашаға дейін |
| 10 | ПОҚ штат кестесі | Кадр қызметі | Оқу-әдістемелік департамент | 30 қарашаға дейін |
| 11 | Жоспарланған оқу жылына мамандармен еңбек шарттарын, қосымша келісімдерді жасасу | Кафедралар | Кадр қызметі | Қазан, қараша |
6. БІЛІМ БЕРУ ПРОЦЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ
Білім беру процесін ұйымдастырудың негізгі қағидалары
1. Біліктілікті арттыру және ББҰ тыңдаушыларының білім беру бағдарламасы мыналарды қамтиды:
✓ базалық, сабақтас және бейіндеуші пәндерді зерделеуді қамтитын теориялық және клиникалық оқыту;
✓ әр пән аяқталғаннан кейінгі қорытынды бақылау.
2. Біліктілікті арттыру және ББҰ тыңдаушыларының білім беру бағдарламаларын іске асыру үшін қолданылатын педагогикалық қызметтің негізгі ұйымдастырушылық нысандары:
Теориялық оқыту: дәрістер (шолу, проблемалық), семинарлар, шағын топтардағы жұмыс, топтық пікірталастар, жағдайларды талдау (CS – case-study), әдебиеттерге тақырыптық шолу; оқу конференциясы; ғылыми-зерттеу жобасы; ғылыми мақала жариялау.
✓ Клиникалық оқыту: пациентті тексеру (PS – Patient Survey); клиникалық жағдайды талқылау (CbD – Casebased Discussion), есепке алу-есептік құжаттаманы жүргізу; аралауға және клиникалық конференцияларға қатысу; симуляциялық оқыту; стационарда және амбулаториялық қабылдауда пациенттерді курациялау, аралауға және консилиумдарға қатысу.
✓ Тыңдаушының өзіндік жұмысы (ТӨЖ) – оқу жоспарына енгізілген әрбір пән бойынша тыңдаушының өзіндік жұмысын көздейтін оқу жұмысының бір түрі. Өзіндік жұмыс барысында тыңдаушы теориялық материалды меңгереді, теориялық білімін практикалық жолмен бекітеді (кезекшілік, пациенттерді курациялау, практикалық дағдыларды меңгеру және т.б.); алған білімдері мен практикалық дағдыларын жағдайды талдау және дұрыс шешім әзірлеу үшін қолданады (топтық пікірталастар, іскерлік ойындар, жағдайды талдау, жобалар әзірлеу және т.б.); алған білімдері мен біліктерін өзінің ұстанымын, теориясын, моделін қалыптастыру үшін пайдаланады (ғылыми-зерттеу жұмысына қатысу). Өзіндік жұмысты бақылау және оның нәтижелерін бағалау екі нысанның бірлігі ретінде ұйымдастырылады: өзін-өзі бақылау және өзін-өзі бағалау; оқытушылар тарапынан бақылау және бағалау және т.б.
3. Тыңдаушы мен оқытушы жұмысының көлемін айқындайтын есептік бірлік академиялық сағат болып табылады.
4. Біліктілікті арттыру циклдеріндегі академиялық көлем 60/1-ден 240/4 сағатқа (аптаға) дейін құрайды.
5. Тыңдаушының өзіндік жұмысы (ТӨЖ) үлгілік бағдарламаларға сәйкес ұйымдастырылады. ТӨЖ нысандары тақырыптар, тапсырмалар, сағат көлемі және бақылау түрлері көрсетіле отырып пән силлабусында көрсетіледі.
6. Аптасына орташа оқу жүктемесі — 60 академиялық сағат, айына — 240 академиялық сағат. Аптасына жұмыс күндерінің саны — 6 күн.
7. Жұмыс уақытының режимі. Тыңдаушының күнделікті жұмысының басталуы мен аяқталуы БК цикліне байланысты реттеледі.
8. Түскі үзіліс — 1 сағат, жұмыс уақытына қосылмайды. Үзіліс беру уақыты және оның нақты ұзақтығы ішкі еңбек тәртібі қағидаларымен белгіленеді.
9. Демалыс уақыты. Жалпы белгіленген демалыс күні — жексенбі.
10. Тыңдаушыны клиникалық емдеу-профилактикалық ұйымдарда жұмысқа жіберу үшін: арнайы киім, ресімделген жеке медициналық кітапша және клиникалық базаның талаптарымен танысу қажет.
11. БК циклдерінде оқуды аяқтаған тыңдаушыға e-license порталы арқылы белгіленген үлгідегі куәлік, ал бейресми білім беруді аяқтаған кезде — есептік бірліктері көрсетілген Қатысушы сертификаты беріледі.
7. ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ ҚҰРЫЛЫМ
1. Жалпы басшылықты директор және жетекшілік бағыттары бойынша департамент директорлары атынан Академия әкімшілігі жүзеге асырады.
2. Білім беру процесін және тыңдаушылармен жұмысты ұйымдастырумен НиПО департаменті айналысады.
3. Тыңдаушыларды даярлаудағы негізгі рөл бейінді кафедраларға беріледі.
4. Біліктілікті арттыру және ББҰ тыңдаушыларымен жұмысты ұйымдастыруды регламенттейтін аса маңызды мәселелерді шешуге «АИРТ-Ecomed» алқалы органдары — Инновациялық репродуктивтік технологиялар мектебі және Ғылыми кеңес тартылады.
8. ОҚУ-ӘДІСТЕМЕЛІК ДЕПАРТАМЕНТ
1. НиПО департаменті — біліктілікті арттыру және ББҰ тыңдаушыларын оқытуды ұйымдастыруды және оның сапасын бақылауды қамтамасыз етуге арналған «АИРТ-Ecomed» құрылымдық бөлімшесі.
2. Тікелей басшылықты Академия директорының бұйрығымен қолданыстағы еңбек заңнамасында және Академияның ішкі нормативтік құжаттарында белгіленген тәртіппен лауазымға тағайындалатын және лауазымнан босатылатын департамент директоры жүзеге асырады.
3. Департамент өз жұмысында барлық қызмет мәселелері бойынша бас директорға немесе уәкілетті тұлғаға, білім беру процесін ұйымдастыру және Ғылыми кеңестің құзыретіне кіретін өзге де мәселелер бойынша Академияның Ғылыми кеңесіне есеп береді.
4. Департамент қызметінің мақсаттары мен міндеттері:
1) Департамент қызметінің негізгі мақсаты — Академияда біліктілікті арттыру және ББҰ білім беру бағдарламалары бойынша білім беру процесін үйлестіру, жоспарлау және ұйымдастыру.
2) Департамент қызметінің негізгі міндеттері:
✓ Академияның кешенді даму бағдарламасына сәйкес жоғары оқу орнынан кейінгі кәсіптік білімі бар мамандарды даярлау сапасы саласындағы Академияның стратегиялық мақсаттары мен міндеттеріне қол жеткізуге жәрдемдесу.
✓ Денсаулық сақтау саласын дипломнан кейінгі кәсіптік білімі бар жоғары білікті ғылыми-педагогикалық және дәрігерлік кадрлармен қамтамасыз ету.
✓ Біліктілікті арттыру және ББҰ тыңдаушыларының оқу бағдарламаларын халықаралық стандарттарға сәйкестендіру мақсатында мониторингтеу және жетілдіру; кәсіби құзыретті тұлғаны, кәсіби міндеттерді дербес әрі шығармашылықпен шеше алатын, жаңа ғылыми идеяларды қабылдайтын және жаңа технологияларды енгізе алатын бәсекеге қабілетті маманды қалыптастыру.
✓ Кәсіптік білімі бар кадрларды даярлауды дамыту мәселелері бойынша халықаралық ынтымақтастықты ұйымдастыруға қатысу.
✓ Дипломнан кейінгі білім беру саласындағы ғылыми және инновациялық қызметті жандандыру.
✓ Оқытудың жаңа технологияларын енгізу, дипломнан кейінгі білім беруді ақпараттандыру, халықаралық жаһандық желілерге шығу.
5. Қойылған мақсаттар мен міндеттерді іске асыру үшін департамент мынадай негізгі функциялар мен қызмет бағыттарын жүзеге асырады:
1) Біліктілікті арттыру және ББҰ тыңдаушыларының білім беру процесін ұйымдастыру, бақылау және реттеу:
✓ Біліктілікті арттыру және ББҰ тыңдаушыларын даярлауды ұйымдастыру және оның үлгілік оқу жоспарлары мен бағдарламаларына, сондай-ақ дипломнан кейінгі білім берудегі білім беру процесін реттейтін өзге де нормативтік құқықтық актілерге сәйкестігін бақылау.
✓ Білім беру процесін жоспарлау (жұмыс оқу жоспарларын, кафедраларға оқу тапсырмаларын, сабақ кестесін жасау, келісу және бекіту, штат кестесі үшін сағаттарды есептеу және т.б.).
✓ Тыңдаушылардың жеке жоспарларын жасау және бекіту жөніндегі жұмысты ұйымдастыру.
✓ Тыңдаушылардың жеке жоспарларын орындауын бақылау.
✓ Тыңдаушылардың оқу жетістіктерін тексеру үшін Академияда белгіленген бақылаудың барлық нысандарын (үлгерімді ағымдағы және қорытынды бақылау) әдістемелік қамтамасыз етуді келісу.
✓ Тыңдаушылармен оларды қызықтыратын мәселелер бойынша консультациялық және түсіндіру жұмыстарын жүргізу.
✓ Қажетті құжаттарды (рапорттар, бұйрықтар, өкімдер және т.б.) белгіленген тәртіппен дайындау, келісу және бекіту.
✓ Тыңдаушылар топтарын қалыптастыру.
✓ Білім алушылармен және тапсырыс берушілермен білім беру қызметтерін көрсету туралы шарттар жасасу, Академияда оқу құны немесе өзге талаптар өзгерген жағдайда шарттарды уақтылы қайта жасасу жөніндегі жұмысты ұйымдастыру.
2) Тыңдаушылардың оқу тәртібін, Академияның ішкі тәртіп қағидаларын және осы Ережені сақтауын бақылау, оқу тәртібін қолдауға бағытталған іс-шараларды ұйымдастыру және өткізу.
3) Департамент құзыретіне кіретін қызметтің жедел мәселелерін шешу үшін білім беруді мемлекеттік басқару органдарымен, білім беру және денсаулық сақтау жүйесінің ұйымдарымен байланысты қамтамасыз ету.
4) Біліктілікті арттыру және ББҰ тыңдаушыларының білім беру процесін ұйымдастыру бойынша Академияның ішкі нормативтік құжаттарын (ережелер, қағидалар, нұсқаулықтар және т.б.) әзірлеуге тікелей қатысу, олардың Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасында белгіленген нормативтік талаптарға сәйкестігін бақылау және оларды тұрақты өзектендіру.
5) Департамент қызметінің саласына қатысты мәселелер бойынша Ғылыми кеңестің және Академияның басқа кеңесші органдарының шешімдерін, директордың өз құзыреті шегінде шығарған бұйрықтары мен өкімдерін орындауды ұйымдастыру және бақылау.
6) Департаментке жүктелген міндеттер мен функцияларды іске асыру бойынша Академия құрылымдық бөлімшелерінің мақсатты және келісілген жұмысын ұйымдастыру.
7) Кадрлар даярлайтын мамандықтар тізбесін кеңейту (аккредиттеу).
8) Департамент қызметінің барлық бағыттары бойынша есептілік ұсыну.
9) Департамент алдына қойылған мақсаттар мен міндеттерді жүзеге асыру үшін өзге құжаттаманы, іскерлік хат-хабарларды жүргізу.
6. Департамент сондай-ақ қолданыстағы заңнамада, ішкі нормативтік құжаттарда және Академия әкімшілігінің ұйымдастырушылық-өкімдік актілерінде айқындалған, департамент алдына қойылған мақсаттар мен міндеттерді іске асырумен тікелей байланысты басқа да функцияларды жүзеге асырады.
| № | Атауы |
|---|---|
| 1 | Бөлімше қызметін регламенттейтін сыртқы нормативтік құжаттар: ҚР БҒМ және ҚР ДСМ заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілері (МЖБС, ҮОЖ, нұсқаулық хаттар), танысу үшін жіберілген құжаттар және т.б. (көшірмелер) |
| 2 | Департамент қызметін регламенттейтін ішкі нормативтік құжаттар: бұйрықтар, бас директор өкімдері, департамент қызметі бойынша Ғылыми кеңес хаттамалары. «НиПО департаменті туралы ереже», қызметкерлердің лауазымдық нұсқаулықтары (көшірмелер) |
| 3 | Істер номенклатурасынан үзінді, сапа менеджменті жүйесі (СМЖ) бойынша құжаттама |
| 4 | Департаменттің жылдық жоспары |
| 5 | Департаменттің жылдық есебі |
| 6 | Ғылыми орталықтармен, ұйымдармен шарттар (көшірмелер) |
| 7 | Ғылыми өнімдер (ғылыми мақалалар, баяндамалар, ғылыми-әдістемелік құралдар, оқулықтар, монографиялар, патенттер, авторлардың зияткерлік меншік куәліктері және т.б.) |
| 8 | Курсанттармен шарттар |
| 9 | Академия іске асыратын білім беру іс-шараларының жоспары (БК және ББҰ) |
| 10 | БК, ББҰ бойынша білім алушыларға қатысты институт бас директорының бұйрықтары (көшірмелер) |
| 11 | Біліктілікті арттыру бойынша оқу-әдістемелік кешен (жұмыс оқу жоспарлары, силлабустар, КТП, КИС, циклдер кестесі) |
| 12 | Денсаулық сақтау жүйесі мамандарының бейресми білімі бойынша құжаттама (шеберлік сыныптарының, семинарлардың, конференциялардың бағдарламалары және т.б., ББҰ іс-шараларының кестесі) |
| 13 | Тыңдаушылар шарттарын тіркеу журналы |
| 14 | БК және ББҰ циклдерінің ведомостары мен журналдары |
| 15 | Тыңдаушыларға оқудан өткені туралы куәліктер мен сертификаттарды беру журналы (біліктілікті арттыру және ББҰ) |
| 16 | Тыңдаушылар жолдамаларын тіркеу журналы |
| 17 | Құжаттар (курсанттардың жеке істері) |
| 18 | Жергілікті әдеп комиссиясы (ЖӘК) отырыстарының хаттамалары және құжаттар (СОП, шешімдердің орындалуы) |
| 19 | Журнал редакциясының құжаттамасы |
| 20 | БК және ББҰ тыңдаушыларының сауалнама парақтары |
| 21 | Хат-хабарларды есепке алу журналы (кіріс және шығыс хат-хабарлар) |
| 22 | Мұрағатқа тапсырылған істердің тізімдемелері және басқа актілер |
9. БІЛІМ БЕРУ ПРОЦЕСІН ҰЙЫМДАСТЫРУҒА ЖӘНЕ ІСКЕ АСЫРУҒА КАФЕДРАЛАРДЫҢ ҚАТЫСУЫ
1. Тыңдаушыларды даярлауда негізгі рөл бейінді кафедраларға беріледі. Кафедраның негізгі міндеттері:
✓ кафедра қамтамасыз ететін бағыт (мамандық) немесе оқу пәні бейіні бойынша маман даярлау деңгейіне қойылатын біліктілікті арттыру және ББҰ тыңдаушыларының үлгілік бағдарламалары талаптарын білім, білік және дағдылар құрамы бойынша толық білу;
✓ ҒК-мен бірлесіп бітіруші кафедраның бейіні бойынша мамандар даярлаудың оқу жоспарын әзірлеу, сабақтас кафедралар жүзеге асыратын оқу жоспарларының мазмұнын келісу;
✓ дәстүрлі әдістерді пайдалану және оқытудың жаңа технологияларын енгізу арқылы пәндерді оқытудың жоғары деңгейін қамтамасыз ету;
✓ біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларын даярлау сапасы үшін жауап беру.
2. Кафедраға мына жұмыстарды орындау жүктеледі:
1) біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларының білім беру процесіне, оқу-әдістемелік қамтамасыз етуге, дәрістер, практикалық сабақтар, ағымдағы бақылау және аралық аттестаттау, өзіндік және жеке жұмыстар өткізуге қажетті материалдарды дайындау;
2) біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларын қажетті оқу-әдістемелік материалдармен қамтамасыз ету;
3) оқу жүктемесінің, пән бағдарламасының, жетекшілік ететін біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларының білім беру процесі кестелерінің орындалуын бақылау;
4) біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларына оқытылатын пәндер бойынша белгіленген тәртіппен консультация беру;
5) біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларының өзіндік жұмысын ұйымдастыру, оның барысын тұрақты бақылау;
6) біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларының практикалық қызметінің әртүрлі түрлерін ұйымдастыру, осы мақсаттарда медициналық ұйымдармен тікелей байланыстар орнату;
7) біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларының тілектері мен мүмкіндіктерін ескере отырып клиникалық практика орындарын таңдау және айқындау;
8) біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларының қызметін озық технологиялармен және жұмыс әдістерімен танысуға, кәсіби дағдыларын дамыту мен жетілдіруге, ғылыми әлеуетін арттыруға және шығармашылық қабілеттерін дамытуға бағыттау;
9) оқу қызметін бақылаудың әртүрлі нысандарын пайдалану және біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларының ағымдағы бақылау, аралық және қорытынды аттестаттау нәтижелерін талдау;
10) басқа жоғары оқу орындарының кафедраларымен байланыс орнату, БК және ББҰ циклдерін ұйымдастыру және өткізу тәжірибесімен алмасу; біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларымен тиімді жұмыс тәжірибесін зерделеу, жинақтау және тарату;
11) жетекшілік ететін біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларын таңдаған мамандығының бейіні бойынша жұмысқа орналастыруға жәрдемдесу, цикл аяқталғаннан кейін олармен байланысты қолдау;
12) медициналық жоғары оқу орындары түлектерінің кәсіби бағдарлануына арналған іс-шараларды ұйымдастыруға және өткізуге қатысу.
3. Білім беру жылының басында әрбір бейінді кафедра біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларымен ұйымдастыру жиналыстарын өткізеді, оларға клиникалық базалардың өкілдері шақырылады. Тыңдаушылар циклдердің мақсаттары мен міндеттерімен, мамандық саясатымен, бағдарлама және жеке тапсырмалар мазмұнымен, құқықтары мен міндеттерімен, жұмыс кезіндегі қауіпсіздік техникасының қағидалары мен нормаларымен таныстырылады.
4. Біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларының барлық жұмыс түрлерін орындау мазмұны, ұйымдастырылуы және әдістемесі кафедра осы Ережеге сәйкес жүргізетін құжаттамада көрсетіледі.
5. Пәннің оқу-әдістемелік кешені (силлабустар, таңдау компонентінің пәндері бойынша, бақылау-өлшеу құралдары) кафедра отырысында талқыланады, «АИРТ-Ecomed» ЖШС ҒК-да бекітіледі.
6. Біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушылары әр пәннің басында цикл бағдарламасымен әр пән бойынша (электрондық жеткізгіште) таныстырылады.
7. Бақылау-өлшеу құралдары:
▪ Клиникалық құзыреттер бойынша бағалау парақтары.
▪ Пән бойынша матрицаға сәйкес сұрақтар түріндегі тест тапсырмалары.
8. Кафедраның құқығы бар:
▪ Академия басшылығына штат кестесіне өзгерістер енгізу, кафедра қызметкерлерін қабылдау, жұмыстан шығару және ауыстыру, оларды көтермелеу және жазалау жөнінде ұсыныстар беруге;
▪ үлгерімі төмен тыңдаушыларды оқудан шығару туралы ҒК-ға ұсыныс енгізуге;
▪ мүдделі кафедралар және оқытушылармен бірлесіп барлық мамандық пәндерін оқытудың мазмұны мен сапасына талдау жүргізуге, тыңдаушылардың оқуға қызығушылығын және құзыреттерді меңгеруге ұмтылысын арттыру бойынша ұсыныстар әзірлеуге;
▪ кафедра, ҒК, Академия қызметіне қатысты нұсқаулықтар, ережелер және басқа ішкі нормативтік құжаттар жобаларын әзірлеуге және келісуге қатысуға;
▪ біліктілікті арттыру және ББҰ циклдері тыңдаушыларының білім беру процесін ұйымдастыру және іске асыру мәселелері бойынша Академияны сыртқы ұйымдарда таныстыруға;
▪ кафедра қызметкерлеріне таңдау компоненті үшін жаңа пәндер әзірлеуге және ұсынуға.
Кафедра меңгерушісі жеке жауап береді:
▪ кафедра қызметкерлері жасаған және іске асыратын пән бағдарламалары мазмұнының біліктілікті арттыру және ББҰ үлгілік бағдарламаларының талаптарына сәйкестігіне;
▪ оқытушылардың оқу жүктемесін жоспарлауына және орындауына;
▪ тыңдаушылардың қорытынды бақылауға даярлығын қамтамасыз етуге.
3-кесте. Тыңдаушыларды даярлауға қатысатын кафедралар құжаттарының тізбесі
| № | Атауы |
|---|---|
| 1 | Бөлімше қызметін регламенттейтін сыртқы нормативтік құжаттар: ҚР БҒМ және ҚР ДСМ-нің танысу үшін жіберілген заңға тәуелді нормативтік құқықтық актілері және т.б. (көшірмелер) |
| 2 | Кафедралар қызметін регламенттейтін ішкі нормативтік құжаттар: бас директордың бұйрықтары, өкімдері, Ғылыми кеңес шешімдері. «Кафедра туралы ереже», қызметкерлердің лауазымдық нұсқаулықтары (көшірмелер) |
| 3 | Істер номенклатурасынан үзінді, сапа менеджменті жүйесі (СМЖ) бойынша құжаттама |
| 4 | Штат кестесі және оған өзгерістер, жұмыс уақытын есепке алу табелі мен кестесі |
| 5 | Кафедраның жылдық жоспары |
| 6 | Кафедраның жылдық есебі |
| 7 | Білім беру бағдарламаларының оқу-әдістемелік жұмысы бойынша құжаттар (ПООӘК, КИС, әдістемелік материалдар, сабақ кестелері және т.б.) |
| 8 | Ғылыми қызмет бойынша құжаттар (семинар бағдарламалары, патенттер, енгізу актілері, ғылыми мақалалар, зияткерлік меншік куәліктері және т.б.) |
| 9 | Кафедраішілік бақылау (КІБ) бойынша құжаттар (жоспар, есеп, комиссия құрамы, ашық сабақтар мен дәрістерге рецензиялар, өзара сабаққа қатысу журналы) |
| 10 | Оқу журналдары |
| 11 | Кафедра отырыстарының хаттамалары және оларға құжаттар (ақпараттар, баяндамалар, рапорттар, анықтамалар) |
| 12 | Клиникалық жұмыс бойынша құжаттама (емдеу-диагностикалық жұмысты есепке алу журналы, дәрігер мамандардың сертификаттары, бейін бойынша біліктілікті арттыру және т.б.) |
| 13 | Хат-хабарларды есепке алу журналы (кіріс және шығыс хат-хабарлар) |
| 14 | Институт мұрағатына тапсырылған істердің тізімдемелері және басқа актілер |
10. ТЫҢДАУШЫНЫҢ ҚҰҚЫҚТАРЫ МЕН МІНДЕТТЕРІ
1. «АИРТ-Ecomed» тыңдаушысының құқығы бар:
a) «АИРТ-Ecomed»-пен жасалған шарт бойынша кітапхана мен оқу залының кітап қорына еркін қол жеткізуге және пайдалануға;
b) өзінің пікірлері мен сенімдерін еркін білдіруге;
c) «АИРТ-Ecomed» қызметкерлері мен оқытушылары тарапынан өзіне құрметпен қаралуына.
2. Тыңдаушы міндетті:
a) шарттың, Жарғының, Ішкі тәртіп қағидаларының және осы Ереженің барлық талаптарын орындауға;
b) таңдау компонентіне тіркелудің және ұсыныстар енгізудің белгіленген мерзімдерін сақтауға;
c) бекітілген ЖОЖ-ға қатаң сәйкес оқу пәндерін меңгеруге;
d) тиісті мамандықтың оқу жоспарында көзделген оқу сабақтарының барлық түрлеріне қатысуға;
e) ТӨЖ-дің барлық түрлерін уақтылы орындауға;
f) дәлелді себеппен сабақтан қалған жағдайда НиПО департаментіне растайтын құжаттарды уақтылы ұсынуға;
g) ауырған немесе басқа дәлелді себеп туындаған жағдайда сол күні НиПО департаментіне хабарлауға.
3. Сабақты өткізіп алудың дәлелді себептері (ауру, отбасылық жағдайлар, әскери комиссариатқа, тергеу органдарына шақырылу және т.б.) құжатпен расталуға тиіс. Ауру болған жағдайда тыңдаушы белгіленген үлгідегі медициналық анықтаманы ұсынады. Егер тыңдаушы сабақтан қалу себебін растайтын құжат ұсынбаса, оның түсініктемесіне қарамастан сабақтан қалу себебі дәлелсіз деп есептеледі.
4. Дәлелсіз себеппен сабақтан қалғаны үшін тыңдаушыға мына тәртіптік жаза шаралары қолданылуы мүмкін:
a) дәлелсіз себеппен 1 күн сабақтан қалған жағдайда — ескерту;
b) дәлелсіз себеппен 2 және одан да көп күн сабақтан қалған жағдайда — оқудан шығару.
8. Тәртіптік жазалар. Тыңдаушы тәртіптік теріс қылық жасаған жағдайда оған мынадай тәртіптік жаза түрлері қолданылуы мүмкін:
a) Ескерту — кафедра меңгерушісі шығарады және кафедра отырысы хаттамасынан үзіндімен ресімделеді;
b) Оқудан шығару — НиПО департаменті директорының бұйрығымен ресімделеді.
5. Тыңдаушыны оқудан шығару Академия директорының бұйрығымен мына себептер бойынша жүзеге асырылады:
a) тыңдаушының жазбаша түрде білдірілген өз қалауы бойынша;
b) ДКК анықтама-қорытындысы негізінде денсаулық жағдайы бойынша;
c) жеке жоспарды орындамағаны үшін.
4-кесте. Тыңдаушылар құжаттарының тізбесі
| № | Атауы | Нысанды береді | Ресімдейді және ұсынады |
|---|---|---|---|
| 1 | Төлем туралы шарт | НиПО департаменті | Тыңдаушы |
| 2 | Жеке құжаттар (жеке куәлік, диплом, маман сертификаты, соңғы 5 жылдағы соңғы біліктілікті арттыру құжаты) | Тыңдаушы |
11. ҚҰРЫЛЫМДЫҚ БӨЛІМШЕЛЕРДІҢ ӨЗАРА ІС-ҚИМЫЛЫ
1. Өзара іс-қимыл тиімділігін арттыру үшін барлық мүдделі құрылымдар мен тұлғалар Академияда қолданыстағы сапа менеджменті жүйесінің (СМЖ) талаптары мен ережелерін сақтауға тиіс.
2. Біліктілікті арттыру және ББҰ мәселелері бойынша ақпарат беру мына коммуникациялық арналар арқылы жүзеге асырылады (басымдығына қарай көрсетілген):
- жалпы департамент арқылы тарату;
- электрондық пошта арқылы тарату (әр кафедраның барлық қызметкерлеріне қолжетімді электрондық пошта мекенжайы болуы тиіс, әр тыңдаушының электрондық пошта мекенжайы болуы тиіс);
- Академия қызметкерлері мен тыңдаушылардың ұялы телефондарына ортақ чаттар арқылы мәтіндік хабарламалар (SMS) тарату;
- хаттар.
2. НиПО департаментінде тыңдаушыларды қабылдау жұмыс күндері күн сайын 14:00-ден 18:00-ге дейін жүргізіледі.
12. ТЫҢДАУШЫНЫҢ ОҚУ ЖЕТІСТІКТЕРІН БАҚЫЛАУ ЖӘНЕ БАҒАЛАУ ЖҮЙЕСІ
1. Тыңдаушылардың оқу жетістіктерін бақылау және бағалау оқу жетістіктерін бағалаудың балдық-рейтингтік әріптік жүйесі (БРӘЖ) бойынша жүзеге асырылады. БРӘЖ оқылатын мамандық бойынша ағымдағы, аралық және қорытынды бақылауды өткізуді көздейді.
2. Тыңдаушының құзыреттерін дәйекті және жан-жақты бағалау стратегиясы үшін әр кафедра жаһандық рейтинг шкаласын (GRS — Global Rating Scale) қалыптастырады.
3. Ағымдағы бақылауды практикалық сабақтарды жүргізетін оқытушы жүзеге асырады. Ұсынылатын бақылау нысандары:
әңгімелесу (OE — Oral Examination);
көп таңдаулы тест сұрақтары (MCQs — Multiple Choice Questions);
практикалық рәсімдерді меңгеруді бағалау (DOPS – Direct Observation of Procedural Skills);
мини-клиникалық емтихан (Mini-CEX – mini-Clinical Evaluation Exercise);
объективті құрылымдалған клиникалық емтихан (OSCE – Objective Structured Clinical Examination);
медициналық құжаттаманы ресімдеу сапасын бағалау (AA – Audit Assessment Tool);
өзін-өзі бағалау (SA – Self Assessment);
әріптестерді бағалау (PA – Peer Assessment);
портфолионы бағалау (PA – portfolio assessment);
бағалау сұхбаты (AI – assessment interview);
зерттеу жобасын қорғау;
ғылыми жарияланымға рецензия беру.
4. Ағымдағы бақылаудың нысандары мен мазмұнын кафедра айқындайды және ПООӘК-ке енгізеді. Ағымдағы бақылау 100%-дық шкала бойынша бағаланады.
5. Рұқсат рейтингі бағасы практикалық сабақтарда алынған бағалардан, өзіндік жұмысты, кезекшіліктерді орындау, медициналық құжаттаманы жүргізудің сараптамалық бағасы және т.б. нәтижелерінен құралады. Бұл ретте тыңдаушының оқу жетістіктері әрбір орындалған тапсырма үшін 100 балдық шкала бойынша бағаланады.
6. Қорытынды бақылау пән бойынша оқу аяқталғаннан кейін емтихан алушы өткізетін тестілеу түрінде жүргізіледі. Аралық бақылау 2 бөліктен тұрады: теориялық және практикалық. Аралық бақылауды өткізуге тәуелсіз емтихан алушыны (осы топты оқытпаған кафедра қызметкерін) тартқан жөн.
7. Тыңдаушы емтихан тапсыру тілін (мемлекеттік, орыс) таңдауға құқылы.
8. Аралық бақылаудың емтихан ведомосын (пән бойынша емтихан) кафедра ресімдейді және тест тапсырылған күннен бастап 3 күн ішінде ДНиПО-ға тапсырады.
9. Өткізу нысаны мен тәртібі ПООӘК-те көрсетіледі.
10. Пән бойынша қорытынды баға оқу журналына және емтихан ведомосына қойылады.
11. Пән бойынша емтиханнан кейін мамандық бойынша қорытынды баға шығарылады, ол мына формула бойынша айқындалады:
Пән бойынша қорытынды баға = рұқсат рейтингі бағасы × 0,6 + практикалық дағдылар бағасы × 0,2 + теориялық деңгей бағасы × 0,2.
12. Қорытынды бақылау әдістемесі ОӘК отырысында бекітіледі.
13. Кафедрада тыңдаушы жұмысының нәтижелерін талқылау кезінде білім алушының ілгерілеуі (ARCP – Decisions on Progress) қарастырылады. Кафедра отырысында белгіленген үлгідегі қосымшасы бар куәлік беру туралы шешім қабылданады.
5-кесте. Тыңдаушылардың оқу жетістіктерін бағалаудың әріптік жүйесі
| Әріптік жүйе бойынша баға | Балдардың цифрлық баламасы | Пайыздық мазмұны | Балдар | Дәстүрлі жүйе бойынша баға |
|---|---|---|---|---|
| A | 4 | 95–100 | 95–100 | өте жақсы |
| A- | 3,67 | 90–94 | 90–94 | өте жақсы |
| B+ | 3,33 | 86–89 | 86–89 | жақсы |
| B | 3,0 | 80–85 | 80–85 | жақсы |
| B- | 2,67 | 75–79 | 75–79 | жақсы |
| C+ | 2,33 | 70–74 | 70–74 | қанағаттанарлық |
| C | 2,0 | 65–69 | 65–69 | қанағаттанарлық |
| C- | 1,67 | 60–64 | 60–64 | қанағаттанарлық |
| D+ | 1,33 | 55–59 | 55–59 | қанағаттанарлық |
| D | 1,0 | 50–54 | 50–54 | қанағаттанарлық |
| F | 0 | 0–49 | 0–49 | қанағаттанарлықсыз |
13. АПЕЛЛЯЦИЯ
1. Бірыңғай талаптардың сақталуын қамтамасыз ету және даулы мәселелерді шешу мақсатында бір оқу жылына апелляциялық комиссия құрылады. Апелляциялық комиссияның төрағасы мен құрамы директордың бұйрығымен бекітіледі. Апелляциялық комиссия қорытынды бақылау нәтижелерімен келіспейтін тұлғалардың өтініштерін қарау үшін құрылады.
2. Апелляцияға өтінішті тыңдаушы ДНиПО-ға апелляциялық комиссия төрағасының атына емтихан нәтижелері жарияланғаннан кейінгі келесі күні сағат 13:00-ге дейін береді.
3. Апелляциялық комиссия тыңдаушы өтініш берген күннен бастап 3 күн ішінде жұмысын аяқтауға тиіс.
4. Апелляциялық комиссия әрбір тыңдаушымен жеке тәртіппен жұмыс істейді. Білім алушы апелляциялық комиссия отырысына келмеген жағдайда оның апелляция туралы өтініші қаралмайды.
5. Апелляциялық комиссия шешімдері комиссия мүшелерінің жалпы санының көпшілік дауысымен қабылданады. Дауыстар тең болған жағдайда комиссия төрағасының дауысы шешуші болып табылады.
Апелляциялық комиссияның жұмысы төраға мен комиссияның барлық мүшелері қол қойған хаттамамен ресімделеді және тыңдаушының «Апелляцияны ескере отырып емтихан ведомосына» енгізіледі.
14. ҚОРЫТЫНДЫ БАҚЫЛАУ
1. Тыңдаушының қорытынды емтиханы — тыңдаушы меңгерген құзыреттердің біліктілікті арттыру және ББҰ мамандықтары бойынша үлгілік білім беру бағдарламаларының талаптарына сәйкестігін айқындауға бағытталған тыңдаушының оқу жетістіктерін бақылау нысаны.
2. Қорытынды емтиханды ұйымдастыру және өткізу үшін директордың бұйрығымен бекітілетін емтихан комиссиясы құрылады. Қорытынды бақылау әдістемесі ҒК отырысында бекітіледі.
3. Қорытынды емтихан академиялық күнтізбеде және жұмыс оқу жоспарларында көзделген мерзімдерде өткізіледі.
4. Қорытынды емтиханға жеке оқу жоспарын толық көлемде орындаған тыңдаушылар жіберіледі.
5. Қорытынды емтиханнан өтпеген тыңдаушылар осы оқу жылындағы келесі лекпен кезекті емтихан кезеңінде емтиханды бір рет қайта тапсыруға құқылы.
6. Қорытынды емтихан нәтижелерімен келіспейтін тыңдаушы емтихан өткізілгеннен кейінгі келесі жұмыс күнінен кешіктірмей апелляция береді.
7. Апелляция өткізу үшін «АИРТ-Ecomed» директорының бұйрығымен біліктілігі мамандық бейініне сәйкес келетін тәжірибелі мамандар қатарынан апелляциялық комиссия құрылады.
8. Апелляция қанағаттандырылған жағдайда комиссия хаттамасы қайта ресімделеді. Бұл жағдайда бірінші хаттаманың нәтижелері «Баға ___________ күнгі № _______ хаттамамен ____ бетте қайта қаралды» деген жазумен күшін жояды және апелляциялық комиссияның барлық қатысып отырған мүшелері қол қояды.
9. Қорытынды емтихан нәтижелері әрбір тыңдаушы үшін жеке толтырылатын хаттамамен ресімделеді.
10. Емтихан комиссиясының шешімі негізінде «АИРТ-Ecomed» ЖШС директоры тыңдаушыны оқудан шығару туралы бұйрықты бекітеді.
11. Қорытынды емтиханнан өткен, тиісті мамандық бойынша кәсіптік оқу бағдарламасын меңгергенін растаған тыңдаушыға қосымшасы бар белгіленген үлгідегі куәлік беріледі.
12. Куәлікке қосымша үлгілік және жұмыс оқу жоспарында көзделген көлемде барлық пәндер бойынша алынған бағаларға сәйкес толтырылады.
13. Біліктілікті арттыру және ББҰ циклін аяқтағаны туралы белгіленген үлгідегі куәлік НиПО директорының бітіру туралы бұйрығы негізінде беріледі.
14. Сонымен бір мезгілде директор тыңдаушыларды оқудан шығару туралы бұйрықты бекітеді.
15. Тыңдаушылардың қорытынды емтихан нәтижелері туралы есеп кестелер мен түсіндірме жазбаны қамтиды.
16. Түсіндірме жазбада мыналар көрсетіледі:
- осы мамандық бойынша тыңдаушылардың даярлық деңгейі;
- тестілеу кезінде анықталған тыңдаушылар білімінің сипаттамасы;
- осы мамандық бойынша тыңдаушыларды даярлау сапасын талдау;
- тыңдаушыларды даярлаудағы кемшіліктер;
- тыңдаушыларды даярлауды одан әрі жетілдіру жөніндегі нақты ұсынымдар.